“Wandelend afscheid nemen van het werk”

Toen ik op 21 mei vorig jaar mijn vaststellingsovereenkomst bij Theuni inleverde, merkte zij in mijn beleving- een ietwat spottend op, dat ik vanaf het moment dat ik in de VUT zou gaan lid kon worden van de vereniging van gepensioneerden Rabobank en dat Adry en ik ook deel konden nemen aan de cursus pensioen in zicht, beter bekend als de “PIZ cursus”. Ik herinner mij dat ik gezegd heb: Die bekers laat ik wel aan mij voorbijgaan. Ik had mij voorgenomen dat, als ik zou stoppen met werk niets zou gaan doen en wel zou kijken hoe het zou gaan. Het idee dat ik een cursus nodig zou hebben om straks mijn tijd zinnig door te komen leek mij niet erg zinnig. Totdat ik mijn voormalige compaan André van de Wijnckel sprak die heel enthousiast vertelde dat hij deelgenomen had aan een PIZ cursus. Als André er positief over praat dan moet het wel wat zijn. Alsof de duvel er mee speelde, plotseling ontmoette ik overal vutters die heel positief spraken over hun PIZ cursus. Mijn standpunt; niets voor mij, behoefde dus vermoedelijk enige bijstelling. Voorzichtig Googelde ik toen maar eens naar: “pensioen in zicht”. 170.000 resultaten manifesteerden zich. Het viel mij direct op dat op deze markt van Welzijn en Geluk ook de globalisering zijn intrede had gedaan. Aanbiedingen in verre oorden zoals Thailand. Turkije, Zuid Frankrijk etc boden zich aan. Wat dacht je van: Creatieve werkvormen in St. Izaire (Fr.) Bridgen in Nice, Golven in Tunesië en als klap op de vuurpijl: Yoga op Ibiza door een mevrouw die omschreven werd als een metafoor tussen een roofvogel en een stier. Haar handelsmerk was een uitdagende grijze lok in haar zwarte haar. Hoe krijg je het in hemelsnaam verzonnen!

Tussen de superlatieven van positief met je zelf bezig zijn en de negatieve zaken achter je te laten, houd je niet voor mogelijk wat een onzin er allemaal wordt verkocht, viel mijn oog op iets wat ons op het lijf geschreven is: Wandelend afscheid nemen van het werk. Een vijfdaags arrangement in Zuid Limburg. Adry was direct mee, dus thuis geen discussie over de PIZ cursus. Wij schreven ons in bij Stavoor, een instituut gespecialiseerd in Medezeggenschap en Mens in Organisatie en Samenleving. Als ex OR-lid klonk dat vertrouwd. In ieder geval geen roofvogels, stieren en andere wazige verhalen. Gewoon wandelen in Zuid Limburg.

Op 15 september vertrokken wij naar Berg en Terblijt

We werden ontvangen door de cursusleidster Lieneke Akkerman. Na het opzoeken van de kamers gingen we van start. De groep bestond uit 7 echtparen die binnenkort of zojuist het arbeidsproces gingen verlaten. Na een korte kennismaking, de deelnemers waren afkomstig vanuit diverse geledingen, overheid semi-overheid en bedrijfsleven, gingen we aan de wandel. In het fraaie hellingbos van de Bergse Heide kwamen ook de eerste gesprekken op gang. De wandelervaring bleek heel divers, van een dagelijks korte wandeling in het bos tot 4-daagse lopers. Maar dat zou de pret niet drukken.

Na een uitstekend diner begon het avondprogramma.

Daar werd de kennismaking vervolgd. Hoe onthoud je iedereen zijn naam? Lieneke bediende zich van het mij van uit eerdere cursussen bekende spelletje, om naast je naam ook een bijvoeglijk naamwoord te zeggen. Opvallend was wel dat in tegenstelling tot mijn collega’s op andere cursussen hier iedereen direct wist wat een bijvoeglijk naamwoord was. Dus Sjoerd, werd Slimme Sjoerd etc. Toen ik mij voorstelde als “Jolige Jaap” hoorde ik Adry zachtjes zuchten; je gaat hier toch hopelijk niet 5 dagen de grapjas uit lopen hangen hé. Het resultaat was wel dat wij binnen een half uur wisten wie wie was. Over Adry haar zorg over mijn gedrag zal ik jullie niet lastig vallen.

De dinsdag stond in het teken van de waarde van betaalde arbeid. Aan de orde kwamen:

Wat is de betekenis van werk in je leven? Wat was waardevol in je werk en wat zal je missen?

Waarover ben je blij dat je het achter je kan laten.

Na een korte inleiding vertrokken wij via de prachtige beeldentuin van het Chateau St Gerlach, waar president Bush in 2005 logeerde en wandelden via de Kluis op Schaelsberg, een prachtig kapelletje waar vanaf 1688 tot 1930 kluizenaars verbleven. We kregen daar een rondleiding van enkele vrijwilligers die dat na hun VUT waren gaan doen. Heerlijk gezeten in het septemberzonnetje werden de boterhammen opgegeten.

Tijdens de wandeling werd er met de medecursisten gesproken over het dagonderwerp. Wat mij vooral opviel hoe dat iedereen zo vol passie over zijn werk vertelde en het met zoveel plezier gedaan had. Ook kwam duidelijk naar voren dat bijna iedereen er tegen op zag om er afscheid van te nemen. Overigens zou niemand het maken van rapportages en de werkoverleggen gaan missen. Via Valkenburg, waar we een flink stuk vlaai gegeten hebben, liepen wij weer terug naar ons hotel.

Het avondprogramma stond in het teken van gezondheid. Er werd die avond gesproken over je lijf en leden en hoe je daar mee om kan gaan. Maar vooral hoe je daar gezond bij kan blijven. Wij kregen het advies om geen te afwachtende houding aan te nemen, maar te zorgen voor structuur in je dagindeling. Ga iets doen wat je leuk vind en waar je iets voor iemand kan betekenen was de boodschap.

De woensdag stond in het teken van verandering.

De verandering was dan ook heel feitelijk. We verlieten ons hotel in Berg en Terblijt en gingen naar Epen.

Via het treintje reisden we van Houthem naar Schin op Geul. Door een prachtig gebied, het Gerendal en het Plateau van Margraten liepen wij naar ons hotel. Tijdens de wandeling werd het dagonderwerp besproken. Dat was veelzijdig. Wat ga je doen met je tijd; je hebt geen vrije tijd meer. Hoe staat het met het huishoudelijk werk? Voor sommigen is het gebruikelijk om samen het huishouden te doen, voor anderen is er sprake van een afgebakend terrein dat door de vrouw wordt gedaan. Ook bleek dat de vrouwen niet gediend waren van de goedbedoelde adviezen van hun partners tijdens het koken. Het was niet de bedoeling dat wij mannen ons als keukenprinsen gingen gedragen. Daar was ik het overigens roerend mee eens. Helpen is leuk maar er zijn grenzen. De boodschap was om elkaar vrij te laten en niet alles gezamenlijk te willen gaan doen. Daar kon ik mij direct in vinden. Ik zou er niet aan moeten denken om gezellig met Adry mijn thuishuisje of de garage op te gaan ruimen.

Die avond hebben we op een luchtige manier gesproken over het verandering in ons leven. Aan de hand van het thema: “Talent gaat niet met pensioen” hebben wij de keerpunten verkend en bekeken hoe wij onze talenten mee kunnen nemen naar de toekomst.

De donderdag stond in het teken van de toekomst.

Wat zijn je wensen voor de toekomst? Heb je een lang gekoesterde droom of wens? We werden uitgedaagd om die wens uit te spreken. Door er met anderen over praten begint de vervulling van de wens. Ook kwam aan de orde wat nodig is om een wens in vervulling te laten gaan. In ieder geval genoeg stof tot nadenken en gespreksstof tijdens een wandeling door het Geuldal onder leiding van een IVN gids. De gids, een krasse zeventiger, had zich na zijn pensionering verdiept in de natuurontwikkeling; in het bijzonder in de geologie. Op een boeiende manier informeerde hij ons over de ontstaansgeschiedenis van Zuid Limburg en de vegetatie. Onvoorstelbaar wat die man wist te vertellen. Iedereen was onder de indruk van zijn kennis, kunde en bescheidenheid. In hem zag ik de verpersoonlijking van een leven lang blijven leren en je kennis delen met anderen.

Het avondprogramma had als thema: Wat neem je als inspiratiebron mee naar de toekomst?

Ons was gevraagd om een voorwerp mee te nemen. Het mocht van alles zijn, iets wat je dierbaar is, waar je enthousiast van wordt en wat boeit. Maar mogelijk ook iets wat je leven heeft veranderd. De voorwerpen en de verhalen gingen over een geliefde reisbestemming, studie, verenigingsactiviteiten, geloof, idealen, een favoriet boek, vakantiefoto’s en foto’s van de kinderen. De doelstelling om elkaar te inspireren in het zinvol en talentvol invulling geven aan je toekomst is zeker gehaald.

De vrijdag werd besteed aan de terugblik en het afscheid.

Tijdens de laatste wandeling door het prachtig glooiende gebied van het Onderste en Bovenste Bosch hebben we gesproken of onze verwachtingen uitgekomen waren en wat we mee zouden nemen voor de Nieuwe Toekomst.

Naast een week wandelen in een van de mooiste gebieden van Nederland was het tijd om de balans op te maken. Op maandag gestart met enige scepsis. Op vrijdag een tevreden gevoel. De training bood voldoende mogelijkheid tot reflectie. Om nieuwe talenten van jezelf te ontdekken maar vooral hoe je als het werk eindigt een actief en gezond leven kan hebben.

Kortom het was meer dan de moeite waard.

Jaap van Peperstraten

Uit het personeelsblad van Rabobank West-Zeeuws Vlaanderen