|
Pensioen In Zicht - cursus
MPS Sarah van 19 t/m 23 april 2010 onder leiding van Albert Bijsterveld (Stavoor)
Inleiding
Iedereen die je vertelt dat je met PIZ-cursus aan de slag bent geweest vraagt onmiddellijk; een . . . wat-curus. Als je dan uitgelegd hebt dat je daar hebt geleerd om je met andere lotgenoten te bezinnen op je pensioen, dan komen er meestal nog twee vragen achteraan. Wie betaalt de rekening en wat heb je ervan geleerd? Dat de werkgever de rekening betaalt voor de werknemer en diens partner levert bij velen een verbaasde blik op, behalve bij mensen die binnen de (semi)overheid en met de daar geldende arbeidsvoorwaarden bekend zijn. Rest het antwoord op de vraag wat je er zo van geleerd hebt. Welnu, dat zal ik hier onder beschrijven.
Ambiance
Ik had in 2009 met mijn partner Marie-José al gekozen voor de bootreis op het motorpassagiersschip Sarah. De naam van de cursus paste precies in het scheepsjargon en heette daarom: VAARWEL: ‘HET ROER KAN NOG ZES MAAL OM’. In Utrecht gingen we aan boord en maakten wij kennis met de bemanning en Albert de cursusleider. Deze week gaan we via de binnenwateren naar Wijk bij Duurstede, Zutphen, Deventer, Kampen over het IJsselmeer naar Enkhuizen om de laatste dag aan te meren in Amsterdam, aldus de folder. Er was een kok aan boord voor de verzorging van de inwendige mens en we sliepen in een tweepersoonshut met douche en toilet. Niet alleen overdag volgden we, in een groep van acht koppels, de cursus, maar ook na het diner werd dat van ons verwacht. Er werd tussendoor wel wat gepauzeerd, waardoor je af en toe kon genieten van het afwisselende landschap. Het weer was guur en daardoor op het water met een noordwestenwind niet aangenaam. Eén verstokte roker trotseerde zo nu en dan de elementen. Het was een gezelschap met vogels van allerlei pluimage. Bonte-, kleurrijke- en goed gebekte vogels, het hoogst lied zingende vogels tot zelfs zangvogels toe. Van gevangenisbewaker tot verzamelaar van chiquitadozen, ze deden allemaal mee. Het was de moeite waard om elkaar te leren kennen, ook al heb je ze niet zelf uitgekozen.
De nieuwe toekomst . . .
De cursusleider hield zich tamelijk strak aan het programma. Er was ruimte gelaten om van boord te gaan voor een wandeling in de stad, een fietstocht van Doesburg naar Zutphen en zelfs een muzikale workshop in Deventer. Dat laatste werd een verrassende ontdekkingstocht in de wereld van zang, spel en dans om zelf aan, en in, de lijve te ervaren hoe jij om zou gaan met “expressieve uitingsvorm”. De Hum brengt je in je hum, volgens Hanneke.
De eerste dag werd voornamelijk gebruikt om met elkaar kennis te maken, te vertellen wie je bent en wat je deed of doet. Plenaire gesprekken, maar ook praten in kleinere groepjes van vier, over tal van maatschappelijke onderwerpen volgden elkaar de hele dag op. Soms was dat voor mij wel iets te veel van het goede omdat mijn energie maar beperkt is. Bovendien voel ik me bij het ene onderwerp meer betrokken dan bij het andere. Er werd veel gesproken over het werk en de waarde daarvan. Wat me opviel was, dat veel mensen als het ware getrouwd zijn met hun werk en het straks dan ook zullen gaan missen. Men bleek veel waarde te hechten aan de arbeidssatisfactie, hun eigen rol in het proces en de collega’s. Ook werd er door een enkeling wel eens opgezien tegen de permanente aanwezigheid van de partner. Wat mij betreft ben ik blij tijdig gestopt te zijn en ten volle te kunnen genieten van mijn vrijheid. Dat is mijn 1e geleerde les: zet er een punt achter en geniet van het vrije leven, niets moet . . en alles mag!
Maar ook over de gezondheid en vitaliteit werd onder leiding van een deskundige dame gesproken. Inventarisatie van denkbeelden onder de deelnemers leverde op dat er wel aandacht bestond voor voeding, bewegen, rust/ontspanning en beheersen van stress. Ik was blij dat er geen ruimte was om gezondheidsperikelen uit te wisselen. De volslanke dame focuste zich op gezonde voeding, waarbij vooral de nadruk werd gelegd op de verhouding 4:1 van groenten/vruchten versus dierlijke en graanprodukten. Belangrijk is de balans tussen BASEN (nat-jong-vers) en ZUUR (droog-oud-bewerkt). Mijn 2e les hield in, dat ik al veel wist van gezonde voeding, maar het nog meer in de praktijk moet brengen!
Ook werd gesproken over veranderingen in je leven en hoe daarmee om te gaan. Maar ook over de wijze van communiceren tussen de partners onderling kreeg aandcht. De meegebrachte foto’s van vroeger zorgden voor een zekere spontaniteit in de groep. Hierdoor kregen de lotgenoten een steeds completer beeld van elkaar, omdat men toch steeds een stukje ‘privé’ prijs gaf in het enthousiasme van de gesprekken. Ik vond het niet nodig om tot in detail uit te leggen dat de zogenaamde “tegenvallers des levens” (ziekte, echtscheiding, werkloosheid ed.) je levenspad danig door de war kunnen gooien. Les 3 was dus: relativeer of neem jezelf niet te serieus en ben open en eerlijk naar je partner!
Eveneens is er tijd ingeruimd voor wat stellingen, die de discussie op gang moesten brengen. Hiermee kon je gewaar worden hoe de politieke opvattingen waren en ontdekken wie een goed redenaar was. Op zich interessant, maar aangezien ik vele jaren dit soort discussies heb gevoed in de politieke arena heb ik er niet zo veel aan gehad. Dus: ..de enige les was het gewaar worden van opvattingen en ideeën van een ander . . respect daarvoor misschien?
Verder kwam de toekomst uitdrukkelijk ter sprake. Welke droom of wens leeft er onder de pensionado’s? Weer werd er enthousiast gereageerd, niemand voelde ervoor om een plaats te krijgen achter de geraniums. Maar evenmin was er iemand die aankondigde een wereldreis te gaan maken. Opvallend was dat velen dachten, dat ze iets, al dan niet actief, moesten gaan doen nu de pensioentijd gekomen was en ze echt vrij hadden. Maar het is ook de kunst om eens een uur niets te doen en uit het raam te kijken naar het niets. Aangenaam verrast werd ik door de verhalen over het bijzondere voorwerp dat men had meegebracht waaraan men gehecht was. Naast foto’s van kindjes en andere dierbaren waren er leden van een zangkoor wiens cd ten gehore werd gebracht en creatievellingen met porselein en kralen. Gedichten, vertellingen en ander symbolen van geluk kwamen op tafel. Tot slot was en een koppel dat het organiseren van Knaus-caravanbezitters tot zijn levenstaak had gebombardeerd. Op de vraag wat men in de toekomst ging ondernemen, bleef het antwoord voornamelijk beperkt tot ‘reizen, tuinieren, fietsen, lezen, creatief hobbyen’. Een enkeling wilde in zijn uppie met de motor een reis gaan maken in een tentje. Daar heb ik ook ervaring mee, vertelde ik. De 4e les kan dus voor mij betekenen: ik ben (ieder dag) al met mijn toekomst begonnen en ik verveel me geen moment!
Aan alles komt een einde, dus de laatste dag werd afgesloten met het opmaken van de balans. Met een kaartspel met woorden kon je zelf duiden wat jouw kwaliteiten waren. De ander kon ook zijn of haar mening over jou laten weten via het uitreiken van een kaart. Ik gaf complimenten aan iemand en kreeg van een ander waardering terug met de woorden: moedig en betrouwbaar. Kennelijk omdat ik verteld had dat ik mijn nare ervaringen als schoolkind op het katholieke pensionaat had gemeld bij Hulp en Recht. Ik heb het de afzender niet gevraagd, want ik had me voorgenomen er niet meer op terug te komen. De 5e les mag dus zijn; dat, ondanks het feit dat ik niet zo’n groepsmens ben, me deze week toch tot nadenken heeft gestemd.!
Slot
Na vijf dagen intensief cursussen, wandelen, fietsen tegen de felle noordwesten wind in en discipline in de groep ging ik vermoeid, maar voldaan, van boord. Ik had het gehad en was blij naar huis te kunnen. De thuisreis heeft me verder gesloopt omdat de boot tamelijk ver van het station afmeerde en we over hobbelige keien die afstand naar het station met bagage moesten overbruggen. Daarbij zorgden talmende treinpassagiers ervoor dat Marie-José en ik de intercity misten. Met vertraging arriveerden we in Utrecht, toen we daar hoorden dat er naar Den Bosch een stroomstoring was en niemand wist hoe lang dat ging duren. De oplossing kwam via een onduidelijk bericht uit de loudspeaker op het perron. Ik hoopte dat ik de enige was die het na herhaling had verstaan, maar dat was niet zo. Iedereen die naar het zuiden wilde, en dat waren er op vrijdagmiddag heel veel, moest via Rotterdam. Op perron 5 zag het na verloop van tijd zwart van de mensen. In een overvolle wagon bereikten we via Gouda Rotterdam. Daar kon de meute over stappen op de stoptrein naar Tilburg. Op de meeste stations moet je de bagage meesleuren trap op trap af om op een ander perron te komen. Aan een koffer met wieltjes heb je dan weinig. Kortom, toen de stadsbus in onze woonplaats ook nog eens voor onze neus wegreed waren we al ruim 4 uur onderweg over een afstand van 120 km . . . en nog niet thuis. Openbaar vervoer . . . laat je niet opfokken. Immers je hebt als pensionado toch alle tijd!!! Maar helaas niet meer de energie.
Door Jan Kwantes
Tilburg, 26 april 2010
|