PIZ CURSUS

Op initiatief van Mariekske, mijn vrouw, hadden we gekozen voor een cursus op een boot met als thema: “Vaarwel werk, het roer kan nog zes maal om”.

Vol verwachting togen we op Maandag met de trein naar Utrecht, waar de boot lag. Enigszins gespannen over wat ons te wachten stond. Vijf dagen op een boot met allemaal vreemde mensen, hoe zal dat gaan lopen? Als dat maar goed gaat!

De ontvangst door het schipperspaar en leerling bootsmaat, alsmede door de cursusleidster was allerhartelijkst met koffie, thee en lekker appelgebak. Het was stralend weer, dus bleven we aan dek waar gelijk de voorstellingsronde plaatsvond.

Wij waren met 7 stellen en twee dames alleen. Ik was de oudste op een na. Dat was een man van 69 jaar wiens vrouw zou gaan stoppen met werken. Hij was al bijna vijftien jaar gestopt. Van de andere stellen waren het de mannen die gingen stoppen, terwijl de vrouwen bleven doorwerken.

De medecursisten kwamen overal vandaan. Een stel uit Appingendam, het uiterste puntje van Groningen, een Limburger en de rest er ergens tussen in. Het Groningse stel kon alleen maar Gronings praten en zag erg tegen deze trip op. Een ander saillant detail was dat haast alle medecursisten voor de overheid werkten, zelfs de meeste partners ook.

Opvallend was dat iedereen heel blij leek te zijn om te kunnen stoppen. Sommigen konden zelfs niet wachten om er eindelijk van af te zijn. Zat ik daar als alleenverdiener, die ook nog eens spijt had dat hij moest stoppen met werk en in het bedrijfsleven werkte. Ik dacht stiekem bij mezelf: “Dat wordt lachen”, maar dan ironisch bedoeld.

Intussen was de boot aan het varen naar Wijk bij Duurstede. Daar aangekomen hadden we even een uurtje voor onszelf en de meesten gingen het stadje bekijken. Na het diner, wat werkelijk van hoge kwaliteit was, zouden we een rondwandeling maken met een gids. Die kwam echter niet opdagen, waarna de cursusleidster ons het een en ander liet zien.

Hierna werden we in groepjes van vier verdeeld en moesten we onderling een discussie houden over de verwachtingen in de nabije toekomst.

Dit werd op een flapover gezet en nadien met de hele groep besproken. Daarna gezellig nakletsen onder het genot van een biertje, wijntje of iets anders.

De tweede dag, Dinsdag, zouden we al om 7 uur vertrekken naar Doesburg. Het plan was om daar de fiets te pakken en, terwijl de boot zou doorvaren, naar Zutphen te fietsen. Daar we echter te kampen hadden met dichte mist kon de boot niet uitvaren. Toen dan eindelijk de mist was opgetrokken en we konden vertrekken, drie uur later dan gepland, konden we de fietstocht niet meer maken en voer de boot in een ruk door naar Zutphen. De zon ging schijnen en we konden er weer lekker van genieten

Onderweg werden we weer in groepjes van vier verdeeld en moesten we gaan discusseren over wat voor iedereen waardevol is in het werk of het werk van de partner. Wat zul je missen en waarover ben je blij dat je achter je kunt laten. Ik ben geschrokken van de uitlatingen van mijn groepsgenoten. Op mijn vraag of ze dan geen plezier hadden in hun werk, kreeg ik te horen van: Nou, in het werk wel, maar de collega’s en de leiding konden ze missen als kiespijn en alles wat ze in de computer hadden staan of in naslagwerken zouden ze vernietigen. Ze verklaarden mij zelfs voor gek dat ik tot de laatste minuut ben blijven werken en zelfs nog een paar dagen extra omdat mijn baas op vakantie was. Toen dit in de grote groep besproken werd was het allemaal al wat genuanceerder. Praten over je gevoelens kan dus toch helpen om de scherpe kanten af te ronden.

Omdat we niet van boord konden, hebben we in de middaguren alvast een gedeelte van het avondprogramma gedaan, zodat we in de avond Zutphen konden gaan bekijken. Dit is een heel mooi pittoresk stadje en we hebben daar ook genoten.

Het programma bestond hierin dat we belangrijke veranderingen in ons leven zouden noteren en in tweetallen met elkaar bespreken. Ik kreeg de Groninger als gesprekspartner en na enig geklets begon ik hem redelijk te verstaan en hebben we een heel genoeglijk praatje gemaakt over deze ijkpunten en hoe we verder in het leven staan en tegen het vervolg aankeken. Deze man had een geweldige nuchtere kijk op alles. Geen poespas, recht door zee en dat beviel me heel goed.

Hierop doorbordurend in de avonduren gingen we met de hele groep de discussie aan over de punten:

Op welke terreinen vinden de veranderingen plaats? Tijd, vrije tijd, huishoudelijk werk, tijdsbesteding, samen, alleen, met anderen, minder inkomen enzovoort en hoe we dachten hiermee om te gaan. Het was goed te merken dat de groep al wat ontspannen was en geleid door Nienke, onze cursusleidster, kwam daar een goede discussie uit, welke we nog tot laat in de avond volhielen met ons wijntje, biertje enzovoort.

De volgende morgen, Woensdag, zijn we naar Deventer gevaren en kregen daar in de Latijnse school een workshop verhalen vertellen. Een verhalenvertelster bracht daar enkele hele mooie en boeiende verhalen over op reis gaan en overal waar je kwam liet je iets achter en overal waar je naar toe ging nam je iets mee.

Daarna kregen we wat aanvuloefeningen op een beginzin en een liedjes sessie, waarbij je, als je liedje gezongen was dit opdroeg aan een ander die dan weer een liedje zong. Iedereen zong dan wel mee zodat je je niet voor joker voelde staan. Hele leuke kinderliedjes werden gezongen, maar ik wilde wat leven in de brouwerij, dus vertolkte ik het lied van: “He, schoon wijveken” van Ivan Heylen. Dat was wel even lachen, want niemand had zoiets verwacht.

Ook moesten we in tweetallen elkaar vertellen wat onze favoriete plek was en welk kadootje je daarvandaan aan die ander wilde geven. Al met al heel leuk, al deelde niet iedereen die mening.

Na de lunch gingen we terug naar de boot, welke door zou varen naar Kampen. We hebben een discussie gehad over de balans die betaald werk heeft gehad op het leven. Hoe je afscheid neemt of genomen hebt. Liet je je verassen enzovoort.

Daarna kregen we als opdracht om in groepjes van vier een kaartspel te gaan spelen met allemaal goede eigenschappen, die we elkaar moesten toebedelen. Dat is heel moeilijk omdat je elkaar eigenlijk nog maar zo kort kent. Toch bleek wel dat het allemaal een beetje klopte toen we er wat verder over doorgingen. Ook nu bleven we aan dek vanwege het prachtige weer.

In de avond kwam er een fysiotherapeute/haptonome. Zij kwam ons vertellen over hoe je de ouderdomsverschijnselen zoals de verminderde gezondheid en vitaliteit aan kon pakken. We moesten allerlei oefeningen doen en dat was af en toe wel lachen, maar ook best vermoeiend. Een heel geslaagde avond.

Op Donderdag voeren we van Kampen naar Enkhuizen via het IJsselmeer. Tijdens deze tocht werd gesproken over de toekomst. Een lang gekoesterde droom of wens en deze ook uitspreken. Dit zou het begin zijn van de vervulling van deze droom of wens. Vanzelf kwam dan aan de orde wie en wat je daarvoor nodig hebt.

De middag was vrij te besteden en we namen van deze gelegenheid gebruik om een stadswandeling te maken. Enkhuizen is een heel mooi plaatsje met enkele kleine musea, mooie gebouwen e.d. Het weer nodigde ook weer uit om lekker een terrasje te pikken.

De avond werd gevuld met verhalen van iedereen over iets waar ze aan gehecht zijn of goede herinneringen aan hebben. Prachtige, gepassioneerde en soms ontroerende verhalen kwamen naar voren en iedereen genoot ervan. Onze Groningse vriend was al zo ver ingeburgerd dat hij nog een pracht van een mop vertelde waar iedereen minutenlang blauw van lag en de tranen vrijuit lieten stromen.

Ook werden er jeugdfoto’s rondgegeven en moesten we raden wie het was. Dat is soms heel moeilijk, maar soms ook verrassend makkelijk. Sommige mensen hebben nog steeds die kenmerkende trekken uit hun jeugd.

Op Vrijdag zijn we naar Amsterdam gevaren. Iedereen werd gevraagd om op zijn of haar manier weer te geven wat deze week had opgebracht. De een deed het met een tekening over de reis, de ander met een tekening van een boom met alle facetten van wat we besproken hebben, sommigen met een elfje. Dit zijn elf kernachtige woorden die een geheel aangeven. Weer anderen met een gedicht, een verhaal. Geweldig om te zien en horen wat mensen voor creatiefs kunnen bedenken om een hele week samen te vatten.

Mooi was het om te merken dat iedereen het toch naar de zin heeft gehad en weer met andere ogen tegen alles aankeek. Voor wat mijzelf betreft, ik was als een vulkaan die ieder moment kon ontploffen de boot opgegaan en was na die week helemaal tot rust gekomen.

Na een hele lekkere afscheidslunch en natuurlijk de tot ziens zoenen en handdrukken liepen we naar het station waar we nog van enkelen opnieuw afscheid hebben genomen. Daarna weer in de trein naar huis waar we onze ervaringen en indrukken uitgebreid hebben verteld aan de kinderen.

Ook het weekeinde is goed gegaan. Familiebezoek en weer uitgebreid en vol enthousiasme vertellen over onze wedervaardigheden.

Probleem alleen is dat je er daarna weer zelf voorstaat en het niet mee valt om weer ritme op te doen in iets totaal nieuws. Het nietsdoen en toch de drang hebben om iets te gaan doen. Je weet alleen niet waar te beginnen, want de structuur is weg. Nu is het dus zaak om alles weer goed te overdenken en samen met Mariekske er iets van te gaan maken, want ook voor haar valt er een stuk structuur weg met een man die de hele dag rondhangt.

Samenvattend, het was een geweldige week, goed weer, heel lekker eten, leuk gastvrij schipperspaar, een altijd lachende bootsjongen, vriendelijke scheepshond, een fantastische cursusleidster die ons lekker ons gangetje liet gaan en stiekem de boel in de gaten hield. Niets hoefde, alles mocht, nou ja, alles.

Ik kan alleen nog maar zeggen. Dit is een aanrader voor iedereen.

Wel blijft de vraag, hoe zou het gegaan zijn als het weer slecht was geweest. We zullen het nooit weten. Nu hebben we in ieder geval vrienden gemaakt. Tenminste zo voelt het.

Frans Bominaar