MANTELZORGER IN DE HOOFDROL?

Verslag bijeenkomst mantelzorgers

Steunpunt Mantelzorg van Welnúh (gemeente Utrechtse Heuvelrug) organiseerde samen met Stavoor een bijeenkomst voor haar mantelzorgers. Er werd gediscussieerd over de definitie 'mantelzorger' en door het herkenbare spel van acteurs werden dilemma's voelbaar en bespreekbaar gemaakt. Een geslaagde middag, aldus de organisatoren.

"Waarom ben ik niet uitgenodigd voor deze bijeenkomst?", vraagt een mevrouw uit de zaal. Ze is al jaren actief bij de Zonnebloem en voelt zich gepasseerd omdat haar vriendin wél een uitnodiging heeft ontvangen voor deze mantelzorgmiddag. Een discussie laait op over wie nu wel en wie geen mantelzorger is. De vragenstelster krijgt te horen dat ze vrijwilliger is, en dat is echt iets anders dan mantelzorger. Even later blijkt dat de Zonnebloem-mevrouw een acteur is, die zich onopvallend onder de aanwezigen heeft verstopt.

De acteurs spelen vervolgens een echtpaar, waarvan de man in een rolstoel zit en veel zorg nodig heeft. Zijn vrouw staat voor de keuze. Ze wil graag naar een schilderscursus, maar kan haar man niet alleen thuis laten. De reacties uit de zaal variëren van "Je bent mantelzorger, dan laat je je partner niet alleen" tot "Je moet als mantelzorger voor jezelf opkomen, anders ga je er zelf aan onderdoor". Coby Franken, trainer bij Stavoor, zorgt ervoor dat de aanwezigen, zowel mantelzorgers als betrokken professionals en vrijwilligers, met elkaar in gesprek gaan.

Dilemma: een schildercursus of bij je partner blijven?

Brusjes

De term 'brusjes' valt: broertjes en zusjes van de cliënt. Zij vormen de vaak onzichtbare, jonge mantelzorgers. Ze krijgen vaak minder aandacht, vader en moeder hebben het druk met het zieke broertje. Van deze brusjes wordt verwacht dat ze hun eigen boontjes doppen. Wethouder van Oostrum mengt zich in de discussie, maar deze keer spreekt ze geen beleidstaal. Ze vertelt over haar eigen ervaringen als mantelzorger. Ze zorgt al jaren voor haar zieke kind, dat terecht veel aandacht en liefde krijgt. "Mijn zoon wordt thuis het prinsje genoemd." Dat heeft zijn effect op de rest van het gezin, ook op haar andere kinderen.

Onzichtbare zorg zichtbaar maken

Vanessa Houthuizen, beroepskracht bij Steunpunt Mantelzorg van welzijnsorganisatie Welnúh in de gemeente Utrechtse Heuvelrug, kijkt terug op een geslaagde middag. "We wilden op een ontspannen, plezierige manier de onzichtbare mantelzorger onder de aandacht brengen. Er is veel onduidelijkheid over wat nu precies een mantelzorger is. En we wilden de dilemma’s waar veel mantelzorgers voor staan voelbaar maken. De wethouder en de acteurs hebben dat uitstekend gedaan. Iedereen zat op het puntje van zijn stoel. En het blijft hangen, omdat het prikkelt en aansluit bij de belevingswereld van de mantelzorger. Dat lukt ons bij andere bijeenkomsten niet zo gemakkelijk. Dat komt denk ik door de overtuigende en enthousiaste aanpak van Coby."

Aan de voorbereiding van deze dag is veel zorg en tijd besteed. Vanessa koos voor een aanpak op maat. Zo zijn alle bij Welnúh bekende mantelzorgers persoonlijk thuis bezocht en uitgenodigd. Het ging er nu om dat mensen andere ervaringen horen en alternatieven met elkaar uitwisselen, bijvoorbeeld over respijtzorg en de inzet van informele zorg. Ook de nazorg krijgt alle aandacht. Per woonkern onderhouden Vanessa en haar collega’s contact met de mantelzorgers. Vanessa merkt dat men nu sneller met vragen komt en de afstand tussen mantelzorger en beroepskracht lijkt kleiner geworden. In de mantelzorgnota van de gemeente staan mooie plannen om overbelasting van mantelzorgers te voorkomen, jonge en allochtone mantelzorgers in beeld te brengen en respijtzorg uit te breiden. Vanessa heeft goede hoop dat de plannen binnenkort tot uitvoer worden gebracht, zodat de mantelzorger een andere rol krijgt toebedeeld dan de rol die ze maar al te goed kent: bescheiden!