MET EEN GROET AAN DE LEZER(ES)

In april ben ik met mijn vrouw Cora naar de PIZ-cursus (pensioen in zicht) geweest. Ik wil daar graag verslag van doen, omdat ik heb gemerkt dat er een tendens bestaat dit soort cursussen om bezuinigingsredenen uit het personeelspakket te halen.

De cursus werd georganiseerd door Stavoor, trainer was Jan de Wit. De cursus werd gehouden in 3-sterrenhotel Wyllandrie in Ootmarsum.

Over de accommodatie

Het hotel was niet overdreven luxe maar m.i. prima geschikt voor deze cursus. Fraai op een heuvel gelegen, mooie terrassen (wij troffen het natuurlijk erg met het weer, dat was uitzonderlijk mooi voor april) uitstekend eten en allervriendelijkst gastvrij personeel.

Er was een goede vergaderzaal met U-vormige opstelling. Wij waren met 20 mensen en dat lijkt me ook wel het maximum voor zo’n groep. Er was ruime gelegenheid om tijdens de cursus met een klein groepje of met z’n tweeën ergens anders te gaan zitten, al dan niet op het terras.

De samenstelling van de groep

Die was heel divers. Enkele buschauffeurs van Arriva uit Groningen, een beleidsfunctionaris van het politiekorps Friesland (maar wel van de uniformdienst),

een mevrouw van Fokus (begeleid wonen voor gehandicapten) die als groepsleidster/ coördinator zelf met VUT ging (de anderen waren allemaal mannen) terwijl haar partner nog werkte. Twee medewerkers van NV Afvalzorg Holding (toezichthouders bij milieu- en saneringszaken) en enkele vrachtwagenchauffeurs van Sara Lee International (maar eigenlijk Douwe Egberts).

Er was een groot verschil in opleidingsniveau, sociale status en zelfbeeld. Dat was aan de ene kant wat moeilijk bij het uitvoeren van sommige opdrachten maar het maakte het voor ons ook heel interessant om te ervaren hoe zij tegen de VUT/Pensioen/afscheid van betaald werk aankeken. Mijn vrouw Cora was de enige vrouw die nog betaald werk deed. De anderen hadden dat nadat de kinderen kwamen niet meer gedaan of heel kort. De meesten waren jong getrouwd en hadden al vrij vroeg kinderen gekregen. Vrijwel iedereen had een of meer kleinkinderen en dat werd als een groot goed gezien. Wij waren op een (1) uitzondering na allemaal 30-40 jaar getrouwd.

Cora en ik waren overigens de oudsten. De rest was 59, 60 of 61. De meesten gingen in de loop van dit jaar met de VUT of een vergelijkbare regeling. Ikzelf, de politieman en de afvalzorg (ambtenaren) maakten gebruik van de FPU van het ABP.

Er was wel een groot verschil in de wijze waarop de diverse werkgevers afscheid namen van hun werknemers en dat zelfde gold voor deze cursus. Er werd weinig of geen ruchtbaarheid aangegeven. Ik heb begrepen dat men die niet in alle gevallen zonder meer aangeboden had gekregen.

Soms moest worden verwezen naar collega’s die al eerder waren geweest. Uiteindelijk lukte het dan toch wel. Het afscheid idem dito. Bij Arriva mocht men maximaal 10 collega’s en/of leidinggevenden uitnodigen voor een dineetje maar daar mochten de partner of kinderen niet bij aanwezig zijn. Dat steekt toch wel af bij de leuke en gezellige receptie die ik van de gemeente aangeboden kreeg.

Bij DE ging het vroeger anders, het was een heel goed en ook heel sociaal bedrijf maar sinds de overname door Sara Lee wordt alle franje op personeelsgebied weggesaneerd. Ook hier: men is trots op het werk, fijne collega’s maar men heeft het wat moeilijk met de jongere leidinggevenden. Op hen die alleen maar naar hun eigen carrière kijken en absoluut geen hart hebben voor het bedrijf of voeling met de mensen. Jammer dat dat kennelijk zo moet in het particuliere bedrijf waar alleen nog maar aan de aandeelhouders wordt gedacht.

Is dat ook ons voorland? Ik hoop van niet want van die verhalen werd ik niet vrolijk.

De cursus

Allereerst: het was gezellig, daar hoef ik niet omheen te draaien. Je wordt toch een beetje in de watten gelegd in een hotel met goed eten en een niet al te overladen programma. Dat gold echter niet voor iedereen. Cora en ik zijn wel gewend aan studiedagen, seminars en cursussen maar bijvoorbeeld de chauffeurs en hun vrouwen vonden de dagen best inspannend vanwege het vele denk-schrijf- en doewerk van de opdrachten. Sommigen gingen vermoeid naar bed en een enkeling lag er als maar van te malen en had er slecht van geslapen.

Het was leerzaam. Zelfs ik, die als beleidsmedewerker Arbeidsvoorwaarden toch goed op de hoogte ben van FPU en pensioenregelingen, heb dingen gehoord waar ik wat mee kon. Daar ging de financiële middag over. Hele heldere uitleg over de consequenties van VUT en pensioen maar ook info over testamenten, erfenis, schenkingen en fiscale aspecten daarbij. Voor veel mensen in de groep was dat een openbaring. Er bleek duidelijk uit dat men van de werkgever toch geen optimale en complete voorlichting had gekregen. PZ is voor velen toch een verlengstuk van de baas, daar loop je niet zo gemakkelijk naar toe.

Ik denk dat dat voor veel van onze uitvoerende mensen op de werkvloer niet anders is. De regelingen worden voor de doorsnee P&O-er ook te uitgebreid en te ingewikkeld, zeker met alle tijdelijke overgangsmaatregelen en uitzonderingen.

Verder dingen die ik niet verwacht had, zoals eenvoudige reanimatie, voorlichting over het ouder worden: van gewrichtsmankementen tot incontinentie (ook bij mannen !)

Een les in de sportfysiotherapiepraktijk speciaal voor senioren hoorde erbij en ook dat was voor sommige wat zwaarlijvige groepsleden best een opgave. Ikzelf doe al jaren seniorfitness maar dat is dus niet zo simpel vol te houden als je ploegendiensten draait of heel vaak ‘s morgens vroeg om 5 uur moet beginnen zoals de mannen van DE.

Er waren dan ook al aardig wat ouderdomssuikerpatiënten, wat hoge bloeddrukken, versleten gewrichten en mensen die een hartoperatie achter de rug hadden. De pillendoosjes waren bij de maaltijden duidelijk aanwezig. Wie had de meeste pillen?

Maar vooral het kennismaken met de anderen, hun manier van leven, hun veelal rechttoe, rechtaan mentaliteit en de uitgesproken en herkenbare zorgzaamheid van veel vrouwen voor hun man heeft mij zeer geboeid. Ik ben er wijzer en rijker van geworden. Er is tijdens zo’n cursus rust, iedereen krijgt de gelegenheid om wat te zeggen, wordt daar ook toe uitgenodigd en er wordt naar je geluisterd. Sommigen stonden de eerste dag met het zweet in hun handen voor de groep om iets over zich zelf te zeggen. Ze vonden dat werkelijk vreselijk om te doen.

Maar ik heb mensen in die paar dagen gewoon zien groeien in persoonlijkheid door de veilige en rustige sfeer in de groep. Dat kwam ook op het conto van de trainer die de soms aanwezige of dreigende spanning wist te breken door een leuk verhaaltje, mop of anekdote. Bij mij persoonlijk is in deze dagen het besef boven komen drijven dat ik meer mijn eigen vrijheid en ruimte moet bewaken om te voorkomen dat mijn vroegere betaalde arbeid nu volledig wordt vervangen door vrijwilligerswerk dat in ruime mate een beroep op mij doet. Je wordt er door vragen en opdrachten toe aangezet om over dat soort zaken na te denken en je krijgt ondanks alle gesprekken en discussies de rust en de ruimte om erover na te denken en er over te praten met je vrouw.

Dat lukt thuis niet, daar is teveel afleiding, te veel te regelen en te doen. Ik ben blij dat ik deze cursus heb mogen volgen en ook mijn vrouw vond het ondanks de drie verlofdagen die ze ervoor moest opnemen zeker de moeite waard. Ik zou er dan ook voor willen pleiten om deze cursus te handhaven voor iedereen bij de gemeente. Het verdient dan wel aanbeveling om dat dan te doen ruim voordat men daadwerkelijk vertrekt. Er zit veelal een groot verschil tussen de laatste feitelijke werkdag en de formele uittreeddatum door een verlofstuwmeer van maanden, zo niet meer. Bij Arriva, DE en Afvalzorg moest men er wel verlofdagen voor opnemen. Of dat bij ons in Haarlem ook zo is weet ik eigenlijk niet, maar het lijkt me geen probleem om dat van de mensen te vragen. Ik zou er ook best een paar dagen voor over hebben gehad.

Het is een uitgebreid verhaal geworden.

Met een vriendelijke groet van pensionado

Hans van Kuijeren

En uiteraard hebben we de cursus afgesloten met een lied van mijn hand op Ootmarsum, de sfeer, de trainer en de groepsleden. Er zaten zangers bij van Shanty-, Smartlappen-, en meer serieuze koren. We hadden zo kunnen optreden. De slotavond was dan ook gezellig.

Terug